Güncel tahminlere göre dünya genelinde yaklaşık 850 milyon kişi böbrek hastalıklarından etkilenmiş durumdadır ve her yıl yaklaşık 11 milyon kişi, böbrek hastalığı nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Küresel ölüm nedenleri arasında yedinci sırada böbrek hastalıkları yer almaktadır. Ülkemizde yapılan çalışmalar da böbrek hastalıklarının yaygın1ı%ının önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Öyle ki, ülkemizde her 6-7 erişkinden birinde çeşitli evrelerde Kronik Böbrek Hasta1ı%ı (KBH) bulunmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2024 yılı ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre de ülkemizde gerçekleşen ölümlerin %3,2’si böbrek yetmez1i%i nedenlidir. Çevre sağlığı, böbrek sağlığının temelidir... 12 MART 2026 DÜNYA BÖBREK GÜNÜ BASIN BİLDİRİSİ Her yıl Mart ayının ikinci Perşembe günü Diınya Böbrek Günü olarak kutlanmaktadır. Bu kapsamda 2026 Dünya Böbrek Günü, “Bizim Böbreklerimiz, Bizim Gezegenimiz: Sağlıklı Çevre ile Sağlıklı Böbrekler” temasıyla 12 Mart 2026 tarihinde tüm dünyada ve ülkemizde çeşitli etkinliklerle anılacaktır. Bu yılın teması; böbrek hastalıklarmm önlenmesi ve erken tanısının önemini vurgulamayı sürdürürken böbrek sağlığı ile çevre sağlığı arasındaki güçlü ve ayrılmaz ilişkiye dîkkat çekmekte, sa%lık1ı bireyler için sağhklı bir çevrenin vazgeçilmez olduğunu vurgulamaktadır. Temiz suya erişim, hava kirliliğinin azaltılması, sağlıklı besin zinciri ve sürdürülebilir yaşam koşulları, böbrek sağlığmm korunmasında temel unsurlar arasmda yer almaktadır. İklim değişikliği, çevre kirliliği, sağlıksız kentleşme ve temiz su kaynaklarına erişimde yaşanan sorunlar; böbrek hastalıkları riskini artıran önemli çevresel faktörlerdir. Kirli suya maruziyet, hava kirliliği, kimyasal maddeler ve sağlıksız yaşam koşulları, böbrekler üzerinde uzun vadeli olumsuz etkilere yol açabilmektedir. Bu nedenle böbrek sa%lığının korunması, yalnızca bireysel önlemlerle değil; çevrenin korunması, doğal kaynakları sürdürülebilir kullanım ve sağlıklı yaşam alanlarmın oluşturulmasıyla mümkündür. Erken tanı ve koruyucu sağlık hizmetleri hayati önem e sahiptir... Dünyada, Kronik Böbrek Hastalığına yol açan en sık nedenler diyabet ve hipertansiyondur. Araştırmalar, ülkemizde de benzer bir eğilimi göstermekte; hipertansiyon, diyabet ve kalp hastalı%ı olanlarda kronik böbrek hasta1ı%ı sıklığmın, normal popülasyona göre daha yüksek o1du%unu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, bu hastalıklara neden olan risk faktörleriyle mücadele etmek, söz konusu hastalıklardan korunmada ya da ilerlemesini durdurmada çok önemlidir. Böbrek hastalıkları çoğu zaman belirli vermeden ilerlediği için erken tanı da hayati öneme sahiptir. Basit, erişilebilir ve düşük maliyetli tarama testleri ile böbrek hastalıkları erken dönemde tespit edilebilmekte ve ilerlemesi önlenebilmektedir. Buradan hareketle; kronik hastalıkların erken teşhisi, etkili tedavisi ve izlemlerini içeren süreçlerin, birinci basamak sağlık kuruluşlarında, kanıta dayalı klinik uygulama yönergeleri doğrultusunda yürütülmesi amacıyla Bakanlığımız, Hastalık Yönetimi Platformu (HYP) adını verdiği bir uygulama geliştirmiştir. Kronik hastalıklar ve risk faktörleri ile mücadelede hastalık Yönetimi Platformu (ftYP)... HYP kapsamında aile hekimlerimiz; hipertansiyon, diyabet, obezite, kardiyovasküler risk ve çok yönlü yaşlı değerlendirmesi açısmdan kendilerine kayıtlı bireylerin ilgili hastalıklara ya da durumlara yönelik risk durumlarini belirlemekte; risk de%erlendirmesí sonucuna uygun yaşam tarzi değişíklikleri konusunda danişmanlik vermekte; hastalarm tedavíleríni düzenlemekte, gerekli hallerde bu kişileri bir üst basama%a ya da sağlikli hayat merkezlerine yönlendirrnektedirler. Ayrica, koroner arter hastaliği, kronik böbrek hastaliği ve inme tandari bulunan kişiler de hazirlanan yönergeler doğrultusunda Aile Hekimlerimiz tarafmdan periyodík olarak izlenmektedir. 12 Mart 2026 Dünya Böbrek Günü vesileyle, vatandaşlarimizi; Böbrek sağliklarini korumaya, Yaşlarma ve risk durumlarina uygun sağlik taramalarini yaptirmaya, Sağlikli ve dengeli beslenmeye, Yeterli ve güvenli su tüketmeye, Fiziksel olarak aktif bir yaşam sürmeye, Sigara ve alkol gibi zararli alişkanliklardan uzak durmaya, Çevreyi koruyan, sürdürülebİlir yaşam alişkariliklari benimsemeye davet ediyoruz.   Unut mayalim... Sağlikli böbrekler için sağlikli bir çevre, sağlikli bir çevre için bìlinçli bireyler gereklidir.